Talent...?

In mijn nieuwsbrief van halverwege mei schreef ik een stukje over filosoferen in het onderwijs.

Ik schreef onder andere het volgende:
"Zelf denk ik dat het niet zo zwart-wit is, dat er vele tinten grijs zijn. En dat we het daar in dialoog over kunnen hebben. Want hoe mooi zou het zijn, wanneer we met elkaar kunnen constateren dat we iedereen kansen gunnen (de kansenongelijkheid tegengaan wil iedereen). Daar hebben we kennis voor nodig , die we zo effectief mogelijk aan elkaar overbrengen. En dat we naast die kennis ook ruimte creëren voor het ontwikkelen van interesses, omgaan met elkaar en de wereld en ruimte om te oefenen en fouten mogen maken - zodat talenten tot wasdom komen."

Naderhand had ik het idee dat ik in de laatste zin gekozen had voor het woord talent, in plaats van interesses. Dat zat zó vast in mijn hoofd, dat ik opgelucht ademhaalde op het moment dat ik het hierboven plakte. Want wat een knoeperd van een vergissing zou ik dan hebben gemaakt. Talent kun je namelijk wel ontwikkelen, door heel veel te oefenen, maar is niet aangeboren. Ericsson (2016) onderzocht met collega's decennialang hoe talenten zich ontwikkelen. Topsporters en -musici worden zo goed, doordat ze dagelijks veel tijd steken in de oefening die tot hun doel leidt. Absoluut gehoor kun je ontwikkelen, door veel te oefenen. Getallenreeksen van 83 willekeurige getallen of meer onthouden? Oefenen. Autorijden? Lezen? Nou ja, je snapt het.

Het is, zoals ook Ben Tiggelaar pas schreef, best mogelijk in je eentje een eind te komen in de richting van een beter resultaat. Op een gegeven moment zit je echter op je piek en heb je hulp van buitenaf nodig om verder te komen. Iemand die met je meekijkt, doorvraagt waar jij bent opgehouden en je net dat zetje geeft waardoor je weer een stapje dichter bij je doel komt. Het is voor mij als zzp'er zaak om bij te blijven in leiderschaps-, verander-/begeleidingskundig en onderwijsland. Dat doe ik door veel te lezen, zowel op papier als online. En daarnaast te sparren met collega's, want die geven nét even dat andere perspectief waar ik zelf niet aan heb gedacht.

Zo las ik gisteren op Twitter een berichtje van Martin Bootsma; dat de drie kernbegrippen in het onderwijs (socialisatie, kwalificatie en persoonsvorming) van Gert Biesta leidend zijn geworden in de ontwikkeling van Curriculum.nu. Hij was er duidelijk over: hij vond het maar niks. Zijn zeer stellige opmerking zette me aan het denken. Ik vind dat onderwijs deze drie facetten zeker moet bieden, maar dat ontslaat de omgeving niet van eigen verantwoordelijkheid. Immers: It takes a village to raise a child.
De vraag hoe je dat dan kunt bieden, is dan nog steeds relevant.
Bootsma leest zelf veel, getuige zijn blogs "over boeken, onderwijs en het samenspel daartussen". Dat maakt dat hij een duidelijke visie heeft op onderwijs. In het boek (2018), dat hij samen met Eva Naaijkens schreef, staan vier pijlers waarmee zij 'hun' school vormgeven. Ze gaan over het ontwikkelen van de basisvaardigheden (taal, rekenen), opleiden tot denkende doeners (eigen ideeën en interesses, creativiteit), opleiden tot wereldwijze, kritische denkers (waarin aandacht is voor de wereld om ons heen) en gezondheid (sport, beweging, expressie en voeding) (p. 144-145). Daar waar ik nog zoekende was, viel het kwartje toen ik het las. Dát is het! Zo zie ik het ook. En stiekem kom je daarmee aan de drie kernbegrippen van Biesta tegemoet.

Mijn conclusies:
1. Veel kennis opdoen helpt om de wereld te begrijpen en je gedachten te vormen. "De tijd op school is beperkt, dus moeten we die zo effectief en efficiënt mogelijk benutten", zoals Marcel Schmeier zegt. Daarom moet elke leerkracht wat mij betreft over de vaardigheid beschikken om expliciete directe instructie (EDI) te geven.
2. Met anderen gesprekken voeren over de opgedane kennis, helpen je je gedachten te ordenen tot een samenhangend geheel. Daarvoor kun je gebruik maken van collega's (als je die hebt). Maar een coach kan je daar zéker ook mee helpen. Helemaal wanneer deze meekijkt terwijl je aan het werk bent. Je krijgt een spiegel voorgehouden en directe feedback.
3. Oefening baart kunst. Cliché, een open deur, zou je denken... maar niets blijkt minder waar. Er heerst op veel plekken het idee dat 'het' vanzelf wel komt. In het kader van kansenongelijkheid stel ik, dat we dat in het onderwijs niet als uitgangspunt moeten nemen. In een aantal andere opzichten mag het misschien weleens minder veeleisend.

Ik duik weer in een boek. En ga verder met oefenen in ondernemerschap, coachen, teams begeleiden, leidinggeven, mijn hoofd leegmaken en hardlopen.
Want daarin heb ik mijn doelen nog niet behaald.

 

Wil jij weten wat expliciete directe instructie (EDI) inhoudt?
Op dinsdag 11 juni 2019 organiseer ik een introductiebijeenkomst voor leidinggevenden, leerkrachten en docenten uit PO, VO, MBO, HBO om je daar meer over te vertellen.

Schrijf je in voor EDI vóór maandag 3 juni 2019.

Locatie: In de oude werkplaats,
Tweede Oude Heselaan 121 Nijmegen
Tijd: 19 - 22 uur

Kosten: €55 per persoon
Min. - max.: 15-30 personen
(Na betaling is de inschrijving definitief.)

Deze workshop delen? Graag!

 

Behoefte aan ontwikkeling voorbij je piek?

Om me te kunnen registreren als supervisor ben ik op zoek naar mensen die (in een groepje van 3-4 personen) hun reflectievaardigheid willen vergroten met behulp van supervisie.
Het gaat om een serie van 10 bijeenkomsten, die tweewekelijks plaatsvinden. (Voor mijn eigen leerproces neem ik de bijeenkomsten op, uitsluitend om er met mijn supervisor op te kunnen reflecteren. Daarna verwijder ik ze definitief.)
Tussen de bijeenkomsten door schrijf je een reflectieverslag en breng je ter voorbereiding op de volgende bijeenkomst een casus in.

Interesse? Meld je dan nu aan.

Periode: tweewekelijkse bijeenkomsten (augustus 2019 - januari 2020)
Locatie: Regio Nijmegen
Tijdsduur: ong. 2 uur per keer
Kosten: €275,- p.p.

Supervisie is bestemd voor mensen met lef, die de diepte in durven gaan. Welk vak je uitoefent, is niet van belang.

Je kunt natuurlijk ook contact met me opnemen voor coaching van een individu of team.

 

Wil je meer balans tussen werk en privé?

Kom dan naar de workshop Ballen in de lucht.
Op dinsdag 4 juni 2019 onderzoeken we samen je drijfveren, kijken we naar wat energie geeft en wat energie vergt. Vervolgens passen we intervisie toe (ervaring ermee niet nodig). Welk vak je uitoefent, is niet van belang.

Schrijf je in voor Ballen in de lucht vóór maandag 27 mei 2019.

Locatie: In de oude werkplaats,
Tweede Oude Heselaan 121 Nijmegen
Tijd: 19.00 - 21.30 uur

Kosten: €75 per persoon
Min. - max.: 8-12 personen
(Na betaling is de inschrijving definitief.)

Deze workshop delen? Graag!

 

Bronnen

Bootsma, M. (2019). Meesterlezer: Over boeken, onderwijs en het samenspel daartussen. Geraadpleegd op 16 mei, van: https://meesterlezer.wordpress.com/

Ericsson, A. & R. Pool. (2016). Piek: Haal het beste uit jezelf. Houten: Spectrum.

Naaijkens, E. & M. Bootsma. (2018). En wat als we nu weer eens gewoon gingen lesgeven? Een kwaliteitsaanpak voor scholen. Huizen: Pica

Tiggelaar, B. (2019). Zit je op je piek? Huur een coach. Geraadpleegd op 16 mei 2019 van: https://www.tiggelaar.nl/zit-je-op-je-piek-huur-een-coach/